- 法律条文最难读的不是词，而是句子：一句话里可能有条件、例外、处罚三层，读错一个「或」和「及」，意思就反了。
- 马来西亚的法律（Akta）有固定框架：Seksyen（条）→ Subseksyen（款）→ Perenggan（项）。
- 三个决定意思的关键词：hendaklah（必须）、tidak boleh（不得）、boleh（可以，通常是授权或处罚上限）。
- 处罚条款的固定句型：sesiapa yang … melakukan suatu kesalahan … apabila disabitkan … boleh didenda tidak melebihi …
- 这篇用一段自写的虚构条文，拆解句型和读法，适合想看懂合同、通告背后法律语言的学习者。
原文
示范条文为学习用途自写，法律名称、条款和金额均为虚构，不代表任何真实法律。
AKTA KEBERSIHAN AWAM (CONTOH) 2026
Seksyen 1. Tajuk ringkas dan permulaan kuat kuasa
(1) Akta ini bolehlah dinamakan Akta Kebersihan Awam (Contoh) 2026.
(2) Akta ini mula berkuat kuasa pada tarikh yang ditetapkan oleh Menteri.
Seksyen 2. Tafsiran
Dalam Akta ini, melainkan jika konteksnya menghendaki makna yang lain,
"tempat awam" ertinya mana-mana kawasan yang boleh dimasuki oleh orang ramai.
Seksyen 3. Kewajipan menjaga kebersihan
(1) Setiap orang hendaklah menjaga kebersihan di tempat awam.
(2) Tiada seorang pun boleh membuang sampah di tempat awam selain
daripada di tempat yang disediakan.
Seksyen 4. Kesalahan dan penalti
Sesiapa yang melanggar seksyen 3 melakukan suatu kesalahan dan apabila
disabitkan boleh didenda tidak melebihi dua ribu ringgit atau dipenjarakan
selama tempoh tidak melebihi enam bulan atau kedua-duanya.文件
标注：法律条文：Akta 的写法示范文件上的要点，已编号标出
示范
AKTA KEBERSIHAN AWAM (CONTOH) 2026
Seksyen 1. Tajuk ringkas dan permulaan kuat kuasa
(1) Akta ini bolehlah dinamakan Akta Kebersihan Awam (Contoh) 2026.
(2) Akta ini mula berkuat kuasa pada tarikh yang ditetapkan oleh Menteri.
Seksyen 2. Tafsiran
Dalam Akta ini, melainkan jika konteksnya menghendaki makna yang lain,
"tempat awam" ertinya mana-mana kawasan yang boleh dimasuki oleh orang ramai.
Seksyen 3. Kewajipan menjaga kebersihan
(1) Setiap orang hendaklah menjaga kebersihan di tempat awam.
(2) Tiada seorang pun boleh membuang sampah di tempat awam selain
daripada di tempat yang disediakan.
Seksyen 4. Kesalahan dan penalti
Sesiapa yang melanggar seksyen 3 melakukan suatu kesalahan dan apabila
disabitkan boleh didenda tidak melebihi dua ribu ringgit atau dipenjarakan
selama tempoh tidak melebihi enam bulan atau kedua-duanya.
- 1bolehlah dinamakan「可称为」，法律固定说法，不是「可以」的意思，而是「本法称为」
- 2mula berkuat kuasa pada tarikh yang ditetapkan oleh Menteri由部长决定日期，所以「生效日」不一定是通过当天
- 3melainkan jika konteksnya menghendaki makna yang lain「除非上下文另有要求」，定义可以被上下文改变
- 4"tempat awam" ertinya …ertinya 后面是定义
- 5hendaklah menjaga必须
- 6Tiada seorang pun boleh …「没有任何人可以……」，比 tidak boleh 更绝对，一个人都不例外
- 7Sesiapa yang melanggar seksyen 3 melakukan suatu kesalahan「凡违反第 3 条者即犯罪」
- 8boleh didenda tidak melebihi …这里 boleh 表示可以处罚的上限，法官在上限内决定
- 9atau kedua-duanya罚款和监禁可以同时判
示范内容为学习用途自写，人名、金额、日期均为虚构；真实文件以官方或原件为准。
生词表
| 马来语 | 本地发音 | 英文 | 中文 |
|---|---|---|---|
| akta | AK-TA | act (law) | 法令 |
| seksyen | SEK-SYEN | section | 条 |
| subseksyen | SUB-SEK-SYEN | subsection | 款 |
| perenggan | PE-RENG-GAN | paragraph | 项 |
| tajuk ringkas | TA-JUK RING-KAS | short title | 简称 |
| permulaan kuat kuasa | PER-MU-LA-AN KU-AT KU-A-SA | commencement | 施行 |
| tafsiran | TAF-SI-RAN | interpretation | 释义 |
| melainkan jika | ME-LA-IN-KAN JI-KA | unless | 除非 |
| konteks | KON-TEKS | context | 上下文 |
| ertinya | ER-TI-NYA | means | 意思是 |
| kewajipan | KE-WA-JI-PAN | obligation | 义务 |
| melanggar | ME-LANG-GAR | breach | 违反 |
| kesalahan | KE-SA-LA-HAN | offence | 罪行 |
| disabitkan | DI-SA-BIT-KAN | convicted | 被定罪 |
| didenda | DI-DEN-DA | fined | 被罚款 |
| dipenjarakan | DI-PEN-JA-RA-KAN | imprisoned | 被监禁 |
| tidak melebihi | TI-DAK ME-LE-BI-HI | not exceeding | 不超过 |
逐段解读
结构
- Seksyen 3(1) 读作「第 3 条第 1 款」；(a)、(b) 是项（perenggan）。
- 每一条先有小标题，再是内容；第 1 条通常是「简称和施行」，第 2 条通常是「释义」。
施行条款
- bolehlah dinamakan：「可称为」，法律固定说法，不是「可以」的意思，而是「本法称为」。
- mula berkuat kuasa pada tarikh yang ditetapkan oleh Menteri：由部长决定日期，所以「生效日」不一定是通过当天。
释义条款
- melainkan jika konteksnya menghendaki makna yang lain：「除非上下文另有要求」，定义可以被上下文改变。
- "tempat awam" ertinya …：ertinya 后面是定义。
义务与禁止
- hendaklah menjaga：必须。
- Tiada seorang pun boleh …：「没有任何人可以……」，比 tidak boleh 更绝对，一个人都不例外。
- selain daripada di tempat yang disediakan：例外，「除了在指定地点」。
处罚
- Sesiapa yang melanggar seksyen 3 melakukan suatu kesalahan：「凡违反第 3 条者即犯罪」。
- apabila disabitkan：「一旦被定罪」，要先被法院定罪才处罚。
- boleh didenda tidak melebihi …：这里 boleh 表示可以处罚的上限，法官在上限内决定。
- atau kedua-duanya：罚款和监禁可以同时判。
⚠️ atau 和 dan 的差别：这里是「罚款或监禁或两者」，不是一定要两个都判。
常用表达
| 表达 | 用法 |
|---|---|
| hendaklah … | 必须 |
| Tiada seorang pun boleh … | 任何人都不得 |
| Sesiapa yang … melakukan suatu kesalahan | 凡……者即犯罪 |
| apabila disabitkan | 一旦被定罪 |
| tidak melebihi … | 不超过 |
| atau kedua-duanya | 或两者并罚 |
| melainkan jika … | 除非…… |
学习重点
- 结构：Seksyen → Subseksyen → Perenggan
- hendaklah 必须；Tiada seorang pun boleh 任何人不得
- 处罚句型：Sesiapa yang … apabila disabitkan boleh didenda tidak melebihi …
- boleh 在处罚句里是「上限」，不是「允许」
- 读「或」「及」要慢：atau kedua-duanya = 也可以两者并罚
Sources
参考资料： 条文内容为自写示范。想看真实法令的排版，可以对照下面几部法令的公开文本（条、款、项的排法）：